In 1986 opende IKEA zijn eerste Nederlandse vestiging in Amsterdam. Het liep gelijk storm. Sommige mensen hadden wel moeite met de manier waarop IKEA zijn klanten aansprak, met veel ‘jij’ en ‘jou’.
Nu, ruim 20 jaar later, hoor je daar niemand meer over.
Iedereen heeft wel iets van IKEA in zijn huis. Ik wel, tenminste. Ik heb een aantal prachtige Billy boekenkasten, met glazen deuren.
Blijkbaar slaagt IKEA erin ons allemaal aan te spreken. Van hoog tot laag. Ook allochtonen vinden steeds meer hun weg naar deze meubelzaak.
Dat heeft natuurlijk met het moderne, ruime en goedkope aanbod te maken. Maar het zit ook in de manier waarop IKEA (toekomstige) klanten aanspreekt. Bv. in de tone of voice die het bedrijf gebruikt in de catalogus. Daarin speelt IKEA echt in op de behoeftes van mensen aan meer ruimte en gezelligheid in een opgeruimd huis. En gebruikt daarvoor een makkelijke, ‘sprekende’ en zeer wervende schrijfstijl.
IKEA wil zoveel mogelijk mensen bereiken, en slaagt daar ook erg goed in: meer dan 231 winkels in 24 landen en ruim 118.000 medewerkers in 40 landen, en een jaarlijkse omzet van ruim 19 miljard euro.
Iemand mailde mij:
Je site heeft een hoog IKEA gehalte met al dat je-gedoe. Ik merk toch nog bij hele groepen bezoekers van websites dat zoiets als tamelijk storend en impertinent wordt ervaren.
Ik beschouw het maar als een compliment …
Als ik ook maar een duizendste van de zakelijke potentie van IKEA zou hebben …
Mijn klantenkring bestaat voornamelijk uit zakelijke dienstverleners. Eigenlijk mensen zoals ik. Zelfstandig, onafhankelijk, doortastend. En zeker niet afstandelijk. Je hoeft mij niet met ‘u’ aan te spreken. Ik richt mij niet op notarissen, ambtenaren, of andere formalistische beroepsgroepen. Die behoren niet tot mijn doelgroep. En die hoef ik dus ook niet aan te spreken.
Daarom blijf ik bij ‘je’, ‘jij’ en ‘jouw’.
Wat vind jij ervan?
Gerelateerde artikelen:
Ik ben het helemaal met je eens. Het klinkt zelfs wat raar om op een laagdrempelig medium als het web mensen met u aan te spreken, al zijn er natuurlijk uitzonderingen denkbaar.
Hey Els,
Wauw, dat is een goeie… Ik ben meteen weer aan het nadenken over de tekst van mijn eigen website
Daar heb ik wel u gebruikt, waarschijnlijk vanwege de opvoeding die ik van mijn moeder heb meegekregen: als je mensen niet kent, zeg je u 
Ik merk dat ik in gesprekken met klanten wel meestal snel overga op “je”, dus waarom zou ik dat niet ook op mijn website doen… Toch voelt het vreemd. Ik denk er nog over na 
Groetjes
Cindy
Ik weet niet of ik recht van spreken heb hierop te reageren, want ik heb geen eigen website.
Ik schrijf wel steeds meer en heb ook veel affiniteit met het schrijven, dus waag ik het er toch maar op
Ik ben het er niet mee eens dat iemand met ‘u’ aanspreken gelijk staat aan afstandelijkheid.
Ik vind dat veel meer te maken hebben met een basisvorm van beleefdheid. Ik herken wat Cindy opmerkt: opgevoed met ‘Als je iemand niet kent, zeg je ‘u’.’ Zeker bij digitaal contact hou ik het op de beleefdheidsvorm waar ik me beter bij voel: u.
Je kunt in persoonlijker contact altijd overgaan op het tutoyeren.
groetjes,
Marian
@Marian, ik ben erg blij met je reactie, ook al heb je geen website hoor!
Natuurlijk heb ook ik meegekregen dat je ‘u’ zegt tegen mensen die je niet kent of tegen oudere mensen. Mensen dus die op zekere afstand van je staan. Ik probeer op mijn website juist zo dicht mogelijk bij mijn lezers/klanten te komen. Daarom kies ik toch voor ‘je’ en ‘jij’. Bovendien denk ik dat je heel goed kunt tutoyeren zonder onbeleefd te zijn.
groet, Els
Ik ben het niet met je eens als je zegt ‘Mensen dus die op zekere afstand van je staan.’ Ik kan met mensen tegen wie ik ‘u’ zeg een beter gesprek hebben dan met mensen die ik wel tutoyeer maar met wie ik geen contact heb.
: ik vind hun aanspreekvorm eerlijk gezegd ook niet zo nódig. Nog nét niet irritant, maar…..
Om nog even het Ikea-gevoel aan te halen
Bij V&D zag ik trouwens laatst bij de kassa ook van die ‘Je & jij-folders’. Die vind ik dus héél irritant.
Ik zou bijna de vraag willen stellen ‘Wat is er mís met ‘U’?’
Leuke, boeiende, intrigerende site heb JE trouwens
!
groet,
Marian
@Marian,
Dank je wel voor het compliment! En je hoeft het ook helemaal niet met mij eens te zijn, hoor.
Er is echt helemaal niks mis met ‘U’. Natuurlijk niet.
En als jij je ergert aan de folders van V en D – met al dat ge-jij en ge-jouw – koop je toch lekker niet bij ze? Als ik merkte dat potentiele klanten mij links lieten liggen vanwege mijn ge-je en ge-jij, zou ik het stante pede veranderen. Maar ik merk het niet.
Ik denk dat ook het taalgebruik en de tone of voice belangrijk zijn. Als je volwassenen aanspreekt met je en jij en dat combineert met Jip-en-Janneke-taal, kan dat wel irritatie oproepen.
Helemaal mee eens. Bij de bouw van onze website had ik nog vaak de verschillende persoonsvormen door elkaar gehaald. Zo wrd op de ene pagina ‘u’ en op een andere pagina ‘jou’ gebruikt. Op enig moment zijn we consequent de ‘jij’ vorm gaan gebruiken. Dit geeft duidelijkheid en structuur in de site. Het gebruik van de ‘jij/ je’ vorm schept minder afstand denk ik.
Succes verder met de site.
Dag Marjolein,
Ja, dat vind ik ook. Het ligt er natuurlijk aan op wie je richt met je bedrijf en hoe je met je klanten om wilt gaan. Ik hecht erg aan een persoonlijke relatie met mijn klanten en lezers. Daarom gebruik ik je en jij. Dat schept inderdaad minder afstand.
Groet, Els
Je en Jij is beter! Dat is bewezen, het levert meer conversies op. (behalve als de context vraagt om een u-vorm natuurlijk…)
Hee Mark,
Dat is precies de crux: als de lezer met ‘u’ wil worden aangesproken moet je dat ook doen. Maar voor de meeste mensen is ‘je’ ok. Zolang je maar niet nadrukkelijk gaat lopen ‘jij-en’ en ‘jou-en’. Dat komt vaak geforceerd over.
Groet, Els